Yabancı Çalışanların Sosyal Güvenliği ve İdari Para Cezaları
YABANCI ÇALIŞANLARIN SOSYAL GÜVENLİĞİ
YABANCI ÇALIŞANLARIN SOSYAL GÜVENLİĞİ
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun “Bildirim ve sosyal güvenlik yükümlülüğü” başlıklı 22’nci maddesinde yabancı çalıştıran işverenler ile süresiz veya bağımsız çalışma izni bulunan yabancıların;
Çalışma izninin veya çalışma izni muafiyeti kapsamında çalışmanın başlaması ve sona ermesi durumu ile çalışma izni veya çalışma izni muafiyetinin iptalini gerektirecek hâlleri on beş gün içinde Bakanlığımıza bildirmekle yükümlü oldukları,
Çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti alan yabancılar ile yabancı çalıştıran işverenler, sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerini kanuni süresi içinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine göre yerine getirecekleri,
Türkiye’nin taraf olduğu sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümlerinin saklı olduğu, hükme bağlanmıştır.
Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin "Çalışmaya başlama" başlıklı 25'inci maddesinde;
Yurtiçinden yapılan çalışma izni başvurularında yabancının, çalışma izninin başlangıç tarihinden itibaren bir ay içerisinde ilgili mevzuat kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle çalışmaya başlamasının zorunlu olduğu,
Yurtdışından yapılan başvurularda ise yabancının yurda giriş tarihinden itibaren bir ay içerisinde ve her halükarda çalışma izninin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içerisinde ilgili mevzuat kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle çalışmaya başlaması zorunlu olduğu,
Çalışma izni belgesinin işverene tebliğ tarihi ile çalışma izni başlangıç tarihinin farklı olması halinde çalışma izni belgesinin işverene tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bildirimlerin süresinde yapılmış sayılacağı, hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca; Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin "Sigortalılığın başlangıcı ve bildirim yükümlülüğü" başlıklı 11’inci maddesinin 3/e fıkrası uyarınca; 5510 sayılı Kanun'un 4’üncü maddesi birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan yabancı uyruklu kişilerin; çalışma izni belgesindeki izin başlangıç tarihinden itibaren 30 gün içinde ya da çalışma izni belgesinin işverene tebliğ tarihi ile çalışma izni tarihinin farklı olması halinde çalışma izni belgesinin işverene tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bildirimler süresinde yapılmış sayılacağı, yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca;
Yurtiçinden yapılan çalışma izni başvurularında yabancının, çalışma izninin başlangıç tarihinden itibaren bir ay içerisinde sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle çalışmaya başlaması zorunludur.
Yurtdışından yapılan başvurularda ise yabancının yurda giriş tarihinden itibaren bir ay içerisinde sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle çalışmaya başlaması zorunludur.
6735 sayılı Kanun'un 12'nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; Yurt dışından yapılan başvuruya istinaden çalışma izni verilen yabancılar, çalışma izninin geçerliliğinin başladığı tarihten itibaren altı ay içinde Türkiye’ye gelmek zorunda olup bu süre içinde Türkiye’ye gelmeyen yabancıların çalışma izni iptal edilir.
Çalışma izni belgesinin işverene tebliğ tarihi ile çalışma izni başlangıç tarihinin farklı olması halinde çalışma izni belgesinin işverene tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapılan bildirimler süresinde yapılmış sayılacaktır.
SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ
Geçerli çalışma izni bulunması koşuluyla; mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülke uyruğunda bulunan yabancılardan akit ülkedeki işvereni tarafından Türkiye’ye gönderilen veya kendi nam ve hesabına çalışanlardan bir iş için gelenler, sözleşmelerde öngörülen süreler kadar Türkiye’de sosyal güvenlik yükümlülüklerinden muaftırlar.
ÇALIŞMA İZNİ OLMAKSIZIN ÇALIŞAN/ÇALIŞTIRILAN YABANCILARA İLİŞKİN İDARİ PARA CEZALARI
| İhlalin Türü | 2024 (TL) | 2025 (TL) | 2026 (TL) |
|
Çalışma izni bulunmayan yabancıyı çalıştıran işverenlere her bir yabancı için |
56.752 | 81.683 | 102.503 |
|
Çalışma izni olmaksızın bağımlı çalışan yabancıya |
22.688 | 32.654 | 40.977 |
|
Çalışma izni olmaksızın bağımsız çalışan yabancıya |
45.406 | 65.352 | 82.010 |
|
6735 sayılı Kanunda öngörülen bildirim yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmeyen bağımsız ve süresiz izinle çalışan yabancı ile yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için |
3.768 | 5.423 | 6.805 |
a) 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun 23’üncü maddesi hükmü uyarınca; yukarıda sayılan fiillerin tekrarı halinde idarî para cezaları bir kat artırılarak uygulanır.
b) 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 17’nci maddesinin 7’nci bendi uyarınca; idarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle belirlenen idarî para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz.
c) 2026 yılında uygulanacak yeniden değerleme oranı %25,49 olarak belirlenmiştir.
İDARİ PARA CEZASI TEBLİGAT ÖRNEKLERİ
- İşverene Uygulanacak İdari Para Cezası Tebligat Örneği için tıklayınız
- İzinsiz (Bir İşverene Bağımlı) Çalışan Yabancıya Uygulanacak İdari Para Cezası Tebligat Örneği için tıklayınız
- İzinsiz (Bağımsız) Çalışan Yabancıya Uygulanacak İdari Para Cezası Tebligat Örneği için tıklayınız