BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Yetki Tespiti ve Toplu Çıkışlarla ilgili İstatistik Eki Projesi.

1. TANIM
Bu projede toplu iş sözleşmeleri yapmaya yetkili olabilecek sendikaların belirlenmesi için gerekli girdilerin sağlanması ve karar kriterlerinin ilgili kanunlar, genelge ve yönetmelikler çerçevesinde sağlıklı bir yapıda yürütülmesi için ihtiyaç duyulan uygulama teknik altyapısının, kurum bünyesinde mevcut teknolojilerle uyumlu, etkin ve güncel araçlar ile oluşturulması amaçlanmaktadır. Yetki Tespiti başvuru, inceleme ve onay süreçlerinde ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla, gerçek ve tüzel kişilerle, tümüyle elektronik ortamda iş yapmaya uygun bir platform oluşturulması amaçlanmaktadır.

Proje çalışmaları kapsamında, kalite yönetimi başlığında ISO Kalite standartları ve dokümantasyon için IEEE standartları uygulanmaktadır.

1.1. PROJENİN İSMİ
Proje " YETKİ TESPİTİ PROJESİ" olarak anılacaktır.

1.2. PROJE ALANI
Proje Ankara ili, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı binasında yürütülecektir.

1.3. PROJE ÖZETİ
Proje; tüm sendika yapılanmaları ve üye kayıtları ile ilgili taraf verilerinin elektronik ortamda toplanması ve değerlendirme süreci ile bu süreç içerisinde toplu sözleşme hakkı elde eden sendikalara toplu sözleşme yetkisi verilmesi, bu yetki tespiti için gerekli verilerin toplanması, derlenmesi, temizlenmesi ve raporlanması işlemlerini gerçekleyecektir.

Proje sonucunda tüm süreçler elektronik ortama taşınacak; bilgi güvenliği ve sürekliliği sağlanacaktır. Uyguluma adımları; tüm veri girdilerinin web servis ve uygulamaları ile yönetilmesi; sağlıklı, güvenilir ve sürekli takip edilen bir veritabanının oluşturulması ve sonucunda anlık veri ile raporlama sağlanabilmesi olacaktır. Kullanılacak araçlar Gelişmiş J2EE yazılım teknolojileri ile Oracle veritabanı çözümleri olacaktır.

1.4. PROJENİN AMACI VE HEDEFLERİ
Sistemin kullanıcıları ve denetleyicileri rollerindeki tüm tarafların ihtiyaçlarına cevap verecek hızlı, güvenilir, kullanımı kolay ve şeffaf bir sistemin oluşturulması; etkin bir yürütüm ve denetleme süreciyle hizmet alıcıların standartlara uygun, doğru ve hızlı sonuçlara ulaşabilmesi hedeflenmektedir.

1.5. PROJE GEREKÇESİ

1.5.1. MEVCUT DURUM İHTİYAÇLAR PROBLEMLER
Proje Mevcut Yetki sisteminin temelini aşağıdaki süreçler oluşturmaktadır;
İşçi Çalışan bilgileri (SGK’dan alınacak)
• Üyelik ve üyelikten çekilme
• Giriş - çıkış detay bilgileri
• Bakanlığa gönderilen bildirimler

Bir sendikanın ilgili işkolu için yetki alabilmesi için o işkolundaki tüm işçilerin % 10'u oranında üye sayısına sahip olması gerekmektedir. Sendikanın, bir işletme için yetki alabilmesi için ilgili işyerlerinin işletme ile aynı işkolunda olması ve o işletmede %50'den fazla çoğunluğu sahip olması gerekmektedir. Toplu iş Sözleşmesi var ise sürenin bitimine 120 gün kala başvurunun yapılmış olması gerekmektedir.

Türkiye'de sendikalaşma oranı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca her yıl Ocak ve Temmuz aylarında yayımlanan istatistiklere göre belirlenmektedir.

Yetki sürecinde yer alan birimler aşağıdaki gibidir:
• Çalışma Genel Müdürlüğü
• Bilgi işlem Dairesi Başkanlığı
• Bölge Müdürlükleri
• İş Teftiş Kurulu Başkanlığı

Yetki işlemleri sürecinde Bakanlık dahilinde; Yetki Başvurusu Çalışma Genel Müdürlüğü Toplu İş İlişkileri ve Sendikalar Dairesi'ne yapılmaktadır. Bilgi işlem Dairesi Başkanlığı olumlu/olumsuz değerlendirmesini bildirmektedir. Çalışma Genel Müdürlüğü Yetki Dairesi ilgililere tebliğ etmektedir. Bölge Müdürlüğünün itiraz bekleme süreci mevcuttur. Son aşamada Yetki Belgesinin taraflara tebliği yapılmaktadır.

1.5.2. PROJEDEN DOĞRUDAN YA DA DOLAYLI YOLDAN FAYDA SAĞLAYACAK GRUPLAR
Proje sonucunda ortaya çıkacak hizmet ya da ürünlerden faydalanacak gruplar başta ülkemiz işçileri, işçi sendikaları, işveren ve işveren sendikaları olmak üzere tüm sosyal kesimler ve bakanlık ilgili birimleri olacaktır. İlgili taraflar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- Çalışma Genel Müdürlüğü

  • Toplu İş İlişkileri ve Sendikalar Daire Başkanlığı
  • Çalışma Bölge Müdürlükleri

- Bilgi İşlem Daire Başkanlığı
- Sendikalar
- Noterler
- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
- Nüfus Vatandaşlık işleri Genel Müdürlüğü
- İşverenler

1.5.3. FAYDA SAĞLAYAN GRUPLARIN NEDEN SEÇİLDİĞİ
Yukarıda sıralamış olduğunuz hedef grupların karşılaştığı sorunlar ve ihtiyaçları doğrultusunda web tabanlı, kolay kullanılabilir, sürekli yedeklenen ve bütünlüğü korunan standart bir sistem oluşturulması çalışma hayatı aktif süreçlerinin öncelikli ihtiyacı konumundadır.

1.6. PROJEDE UYGULAMA ADIMLARI

1.6.1. İş Kolu ve Meslek Kodlan Standardı
NACE Fiili İştigal Kodları ve İŞKUR'un kullanmakta olduğu ISC088+  Meslek Kodları tüm ilgili kurumlarda standart olarak kullanılmalıdır. Aynı kod yapısı kullanılarak tam entegrasyon sağlanmalıdır.

İş akışı, Bölge Otomasyon uygulamasının tescil modülü ile başlamaktadır. Bu aşamada bu modülü kullanan sorumlunun gerekli eğitimi almış olması ve kodlan doğru olarak girmesi gerekliliği söz konusudur. Girilen bu tescil bilgilerinin bir üst yetkili tarafından günlük olarak listelerinin alınıp onaylanması ile söz konusu iş akışı da çoklu doğrulama/yetkilendirme özelliğine kavuşmuş olacaktır.

Bir başka önemli konu; belirlenecek iş kolu atamasının nace kodlarına göre yapılması gerekmektedir.

1.6.2. Yetki Devri /Paylaşımı ve Organizasyon Hiyerarşisi
Verinin uygulamadan girişi belirli bir imza hiyerarşisi ve iş akışı neticesinde gerçekleşmelidir. Her türlü işlem çıkışı, örneğin yetkinin verilmesi çoklu birimlerin imzasından geçmelidir. Böylelikle, elektronik ortamda iş akışının çoklu kademelerden geçmesi sorumluluk paylaşımını sağlamaktadır.

Şeffaf bir sistem işleyişi kişilere bağlı sorumluluk anlayışını ortadan kaldıracak ve sendikaların asıl görevleri olan üye odaklı bir anlayışa kavuşmalarını sağlayacaktır.

Bu kapsamda bilgi işlem departmanının asli sorumluluğu ilgili departmanların kullandığı sistemlerin yazılım ve donanım altyapısının işlerliğini, sürekliliğini ve güncelliğini sağlamak; güvenlik ve yedekleme prosedürlerinin devamlılığını kontrol altında tutmak olmalıdır.

Sağlanan yazılım ve sistemler ise uzmanlaşmış kadrolarca belli bir yetki hiyerarşisi ve iş akışları dahilinde ilgili daire başkanlıklarında yürütülmelidir, ilgili kullanıcı rolündeki birim bilgiyi yetkisi ve imzası dahilinde sorumluluk alarak sisteme girmelidir.

1.6.3. Dış Birim Entegrasyon

1.6.3.1.  SGK Entegrasyonu
Sistemdeki gerçek işçi sayısının elde edilmesi, işletme/işveren ayırımları ile aynı işverenin aynı iş kolundaki birden fazla işletmesinin tespiti, SGK ile entegrasyonun sağlıklı biçimde yürütülmesine bağlıdır. Günlük aktarımların yanı sıra, 12 aylık bildirimler aylık ve günlük olarak bakanlığa elektronik ortamda aktarılıyor olmalıdır. Bu aktarımların veri büyüklüğü dikkate alınarak değiştirilemez ortamlarda (CD, DVD vb.) yapılması ve bir tutanak ile arşivlenmesi gerekmektedir.

SGK'dan aktarımı yapılan verilerin bakanlık veritabanı ile uyumlu hale getirilmesi ve doğru sınıflandırılmalar ile aktarılması gerekmektedir. Örneğin; SGK'da sigortalı esas iken ÇSGB Yetki de işçi esastır. Sendika hakkı olmayan/kapsam dışı sınıflandırması yapılmış olmalıdır. Örneğin 657 4/B ve 4/C ye göre işçi olmayanların ayrılması gerekmektedir.

Sistemde 12 ay boyunca işsiz olan bir işçinin sendika üyeliğinin düşmesi kontrol edilecek ise SGK kayıtları aracılığı ile doğrulama yapılabilir.

Sistemde herhangi bir şartta işverenden işçi sayısı bildirimi ya da sendikadan üye sayısı alınmalıdır. İlgili veriler belirli bir düzende, sürekli olarak elektronik ortamda alınıyor olmalıdır.

1.6.3.2. Mernis Entegrasyonu
Sendika üyeliğin çeşitli hallerde değerlendirilmesi, üyeliğin geçerliği ya da düşmesi; örneğin ölüm halinde elektronik ortamda kontrol edilerek doğrulanması MERNIS entegrasyonu ile sağlanabilmektedir.

1.6.3.3. Sendikaların Entegrasyonu
Mevcut sistemde ilgili 1983 yılı Anayasası kapsamında belirlenmiş kanun gereği, işçinin aday üyeliği 1 ay bekletilmekte ve bu süre içerisinde istifası olup olmadığı kontrol edilmektedir. Üyeliğin geçerli olma durumu elektronik ortamda bir sendikadan diğer sendikaya istifa edilerek geçme durumunda anlık olarak takip edilebilmelidir.
Sağlanacak hedef sistem, hangi işçinin hangi sendikaya üye olduğu bilgisi gibi hassas bilgilerin gizliliğini korurken geriye kalan tüm bilgilerin şeffaf bir biçimde herkesçe biliniyor olmasını sağlamalıdır.

1.6.3.4. Noterlik Entegrasyonu
Mevcut Sistemde noter üzerinden gelen üyelik giriş -çıkış bildirimlerinin elektronik ortamda gerçeklenmesi ile sistemde otomatik olarak yapılacak değerlendirmelerin aktarım tarihi itibari ile ya da istenilen kriterlere göre anlık olarak raporlanabilmesi sağlanabilecektir.

1.7. PROJENİN KATMA DEĞERİ
Sendikalara Yetki Belgesi verme süreçleri kapsamında belirli bir sistem oluşturulmalı; tüm prosedürler önceden belirtilmeli ve ilgili yönetmeliklerle şeffaf biçimde herkesçe bilinir olarak uygulanmalıdır. Bu kurallar sorumluların inisiyatif kullanma gerekliliğini ortadan kaldırmalı, baştan belirlenmiş, inisiyatif ve yoruma dayalı olmayan net bir sistem oluşturulmalıdır.

Yetki tespit süreci ve yetki belgesinin verilmesindeki başvuru tarihinden itibaren 6 günlük süre kuralı sistemde önceden prosedürsel olarak tanımlanmış doğrulama kriterleri ve elektronik ortamda anlık sürekli raporlama sayesinde önemini yitirecektir.

Gerçek işyeri sayısı,  işçi sayısı ve üye sayısı varılması gereken hedeftir.
Mevcut sistemde elektronik ortamda gelen üyelik bildirimlerinin SGK prim bildirimlerine göre eşleştirilmesi benimsenirse 1 aylık süre diliminde sayıların güncellenmesi ve sistemin bu kritere göre istatistik raporlaması sağlanabilmektedir.

Aynı şekilde üyenin bir işten ayrıldıktan sonra 12 aydan fazla bir süre aynı iş koluna giren bir işe girmemesi durumunda sendika üyeliğinin düşürülüyor olması benimsenmiştir.

Rutin aralıklarda emeklilik, ölüm hali ve mükerrer üyelik durumu takip ediliyor olmalıdır.

Yetki şubesinin sağlıklı bir karar mekanizması için başvuru tarihindeki işçi sayısına ulaşması gerekmektedir. Sistemde belirli iyileştirmeler ve sınırlar dahilinde konulacak net kurallar ile bu kurallara bağlı olarak sayıların oluşturulması sağlanmalıdır.

Mevcut sistemdeki bir başka sorun; üyelik giriş-çıkışlarının tescil numaraları ile gelmesidir. Sağlıklı bir kontrol yapısının kurulabilmesi için noterlere zorunluluk getirilerek gelen bu verilere TC Kimlik No alanının da eklenmesi sağlanmalıdır.

Girilen bildirim formlarının elektronik ortamda alınması ve gerekli bildirimlerin belirlenmesi gerekmektedir, örneğin Ek-8 Ölüm bildirim formunun alınması yerine MERNIS üzerinden her zaman sorgulanması mümkün olabilmektedir.

Hedef sistem; önceden belirlenmiş prosedürler çerçevesinde üyelik kaydı ve bir sendikanın üye sayısı işlemlerini anlık olarak şeffaf yapıda sunmalıdır.

Sürekli ve anlık veri, Yetki Belge başvuru tarihi itibari ile istatistik raporunun anında elde edilebilmesi ve geriye doğru istenilen tarihte rapor alınarak bilginin tarihçesine ulaşılabilmesi oldukça önemlidir.

1.7.1. DEĞERLENDİRME MEKANİZMASI
Teknolojik standartlara uygun ve doğrulanabilir bir sistem olmalıdır.

1.7.2. BİLGİ GÜVENLİĞİ VE SÜREKLİLİĞİ

1.7.2.1. Veritabanı Güvenliği ve Bütünlüğü
Veritabanı güvenilirliği, bütünlüğü ve izlenebilirliği açısından aşağıdaki konular oldukça önemlidir:
• Bilginin sadece uygulama ara yüzünden belirli yetkilerle girilmesi
• Her tür bilgi değişikliğinin tarihçe bazında tutularak geriye doğru bilgi elde edilebilmesi
• Her tür bilgi değişikliğinin kişi, tarih ve belirlenecek diğer kriterlere göre kaydının tutularak takibinin yapılabilmesi
• Veritabanına doğrudan müdahale edilememesi
• Bilgilerin kriptolu olarak doğrudan müdahale durumunda çözülemez şekilde tutulması

Bu amaçlar doğrultusunda bakanlığa özel şifreleme ve bütünlük algoritmaları oluşturulabilir ve bilginin yazılması ve okunması aşamalarında kriptolama -çözme modülleri entegre edilmelidir.

Bir başka alternatif; Oracle firmasının Database Vault ürünüdür. Oracle Database Vault, yasal uyum ve şirket içi tehditlere karşı koruma sağlayan güçlü şirket içi kontroller sunmaktadır. Oracle Database Vault yüksek ayrıcalığa sahip kullanıcıların hassas uygulama verilerini incelemelerini önlemekle kalmamakta, aynı zamanda kimin, ne zaman, nereden ve nasıl uygulamalara, veritabanlarına ve verilere ulaşabileceğine dair politikalar getirmektedir. Oracle Database Vault, mevcut uygulamada herhangi bir değişiklik gerektirmeksizin veritabanı uygulamalarını şeffaf bir şekilde korur.

Oracle Database Vault ile kilit kazançlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Yüksek ayrıcalık düzeyine sahip kullanıcıların hassas uygulama verilerine erişimini engeller.
• Esnek güvenlik kontrolleriyle uygulamalara, veritabanlarına ve verilere erişimi kontrol eder.

 Oracle  Database 10g  Sürüm 2,  Oracle Database  9i Sürüm 2 ve Oracle Database 11g  Sürüm 1 için uygundur.

1.7.2.2. Elektronik İmza
Bilginin sisteme girilmesi sırasında sorumluluğun ilgili birim tarafından elektronik imza ile belirtilmesi gerekmektedir. Elektronik imza 5070 sayılı Kanun ile ıslak imza yerine geçmektedir.

1.7.2.3. Yedekleme
Sistemin çok yönlü ve kademeli bir yedekleme mekanizmasına sahip olması gerekmektedir. Kurum içerisinde kalacak yedeklerin riski oldukça yüksektir. Replikasyon ile aynı anda online olarak bilginin çok farklı bir lokasyonda yedeğinin tutulması sağlanabilecektir. Bu durumda veritabanı sunucu makinesine fiziksel bir müdahale olsa dahi verinin tekrar kurtarılması mümkün hale gelecektir.

1.7.2.4. Mevcut Verilerin Oluşturulması ve Transferi
Mevcut yetki verilerinin oluşturulacak sisteme transferinin yanı sıra; genel standartta işkollarına göre işçi sayısı ve tescil bilgileri verileri yeniden oluşturulmalıdır. Mevcut veritabanındaki geçici tablolarda bilgi tutma ve belirli şartlarda veriyi aktarma sistemi yerine daha etkin mimari ile merkezi yapıda bilgilerin durum bazlı takip edilmesi ve belirli kriterlere göre verinin tekrarlanmasından kaçınılması gerekmektedir. Bu yüzden tüm veritabanı yapısının yeniden tasarlanması ve sıfırlanmış bir kayıt yapısı ile başlanılması gerekmektedir.

1.8. PROJE SÜRESİ VE ZAMAN PLANI
Proje 03.01.2011 - 01.06.2011 tarihleri arasında tamamlanmak üzere ayrıntılı proje planı ayrıca verilecektir.

2. PROJE BÜTÇESİ
Proje Bütçesi 120.000,00 TL’dir.

2.1. PROJE BÜTÇESİ GEREKÇESİ
Ekte verilen bütçe kalemleri hedef sistem yazılımlarının üretilmesi ve ilgili bilgi güvenliği ürününün sağlanması ile ilgilidir.

3. PROJE ÇIKTILARI
Proje sonuçlandıktan sonra ortaya çıkmış olan ürün, web tabanlı elektronik ortamda işleyen ve birden fazla kontrol mekanizması ile denetlenen standart bir yazılım sistemi olacaktır.

3.1. HEDEF GRUP ÜZERİNDE BEKLENEN ETKİLER
Projeden fayda sağlayacak gruplar açısından hizmet sunumunun iyileştirilmesi ve standartlaştırılması sağlanacaktır, iş yükü ve maliyetler açısından etkinlik sağlanacak bir diğer fayda unsurudur.

3.1.1. ŞARTLAR
Projenin hedef grubun hizmet alım kalitesini yükseltecektir.

3.1.2. KAPASİTE GELİŞİMİ
Proje, hedef grubun yönetsel ve kurumsal kapasitelerini geliştirip standart, hızlı ve güvenilir bir hizmet anlayışı oluşturacaktır.

3.2. YAYINLAR VE DİĞER ÇIKTILAR
Bu proje çerçevesinde ortaya çıkacak web sayfası, rapor, kullanım kılavuzu ve diğer somut proje çıktıları, proje planına göre ayrıca verilecektir.

3.3. PROJENİN ÇOĞALTICI ETKİSİ
Proje kapsamında yer alan hedef gruplar ve proje alanı dışında projenin sonuçlarından olumlu etkilenecek gruplar ya da alanlar doğrudan belirtilen tüm taraflar olacaktır.

3.4. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Projenin planlanan çerçeve içinde bitmesiyle, proje hedeflenen gruplara belirlenecek süre boyunca fayda sağlaması ilgili garanti bakım koşulları ile sağlanacaktır.

3.4.1. KURUMSAL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Proje sona erdiğinde proje amaçlarının sürdürülmesini sağlayacak,   projeyi sahiplenecek yerel bir yapılanma olacaktır ve ilgili eğitimleri almış olmaları sağlanacaktır.

4. RİSKLER

ÖZET
Proje; tüm sendika yapılanmaları ve üye kayıtları ile ilgili taraf verilerinin elektronik ortamda toplanması ve değerlendirme süreci ile bu süreç içerisinde toplu sözleşme hakkı elde eden sendikalara toplu sözleşme yetkisi verilmesi, bu yetki tespiti için gerekli verilerin toplanması, derlenmesi, temizlenmesi ve raporlanması işlemlerini gerçekleyecektir.

Anahtar Sözcükler: İşçi, İşveren, Sendika

PROJE ÖZET BİLGİ FORMU
Proje Yürütücüsü ve Yardımcı Araştırmacılar: Bilgi İşlem Daire Başkanlığı

Projenin Yürütüldüğü Kuruluş ve Adresi: Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İnönü Bulvarı No:42 Posta Kodu: 06520 Emek /ANKARA

Projenin Başlangıç ve Bitiş Tarihleri: 03.01.2011-01.06.2011

Öz : Proje; SGK ile  entegrasyonun sağlanması elde edilen verilerden yetki tespiti ve işkolu istatistiği ara yüzlerinin oluşturulması, toplu işten çıkarma analiz ve tespitinin yapılması ile ilgili paydaşlara gerekli ekranların açılması.

Anahtar Kelimeler: İşçi, İşveren ve Sendika