ÇALIŞMA SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI

ÇALIŞMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇALIŞAN ÇOCUKLAR BÖLÜMÜ TARAFINDAN TAMAMLANAN PROJELER

Çalışan Çocuklar Bölümü AB fonlarından, Uluslararası Kuruluşların kaynaklarından yararlanarak ve çeşitli ülkelerle işbirliği içerisinde çocuk işçiliğini önlemeye yönelik olarak projeler yürütmektedir.

1. AB Fonu kaynaklarından yararlanarak ILO Türkiye Temsilciliği’nin teknik desteği ile 7 ilde (Çankırı, Kastamonu, Sinop, Ordu, Erzurum, Van ve Elazığ ) yürütülen  “Çocuk İşçiliğinin En Kötü Biçimlerinin Ortadan Kaldırılması” Projesi ( Kasım 2005 – Kasım 2007).

Proje ile,  çocukların kötü koşullarda çalışmasının önlenmesi, eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinin sunulması ve ailelere mesleki eğitim verilerek iş bulma veya kendi işlerini kurma imkanlarının sağlanması hedeflenmiştir.

Proje Kapsamında Gerçekleştirilen Faaliyetler :

•                     Çocuklar ve ailelerine hizmet vermek amacıyla,  Proje Koordinasyon Ofisleri oluşturulmuş ve hizmete girmiştir.

•                     Valiliklerin Başkanlığında İl Eylem Komiteleri oluşturulmuştur. Projenin il ve bağlı ilçelerde koordinasyon ve takibi  İl Eylem Komiteleri tarafından yapılmaktadır.

•                     Çocuk İşçiliğinin En Kötü Biçimlerinin (ÇİEKB) ortadan kaldırılması hedefine yönelik etkili ve doğru politikaların üretilebilmesi için gerekli bilgilerin elde edilebilmesi amacıyla proje uygulanan 7 ilde alan araştırması  yapılmıştır. Araştırma kapsamında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlenen  99 356 hane ile görüşme yapılmıştır. Bu araştırma ile,  işgücünde yer alan  6-17 yaş grubundaki çocukların çalışma hayatı, eğitim, sağlık sorunları, çocuk işçiliğinin sebep ve sonuçları, sosyo-ekonomik, psiko-sosyal ve eğitimsel karakteristiklerine ilişkin bilgiler derlenmiştir.

•                     Çocuk işgücüne ilişkin verilerin yerel ve ulusal düzeyde akışını sağlamak  için oluşturulması planlanan Çocuk İşçiliği Bilgi Sistemi’nin ihalesi ve değerlendirme toplantısı 22  Mayıs 2007 tarihinde yapılmış olup çalışmalar devam etmektedir.

•                       31 Mayıs 2007 tarihi itibariyle proje kapsamında çalışan veya çalışma riski bulunan 4209 çocuk tespit edilmiş, bu çocuklardan 3611’i proje kapsamında verilen hizmetlerden  (eğitim, beslenme ve giyim desteği) yararlanmıştır.

•                     20 yetişkin aile bireyine  mesleki eğitim verilerek iş bulma imkanı sağlanmıştır. 180 yetişkin aile bireyinin ise mesleki eğitime yönlendirilmesi için gerekli planlamalar yapılmıştır.

•                     Çalışan çocukların tespiti, eğitime yönlendirilmesi ve izlenmesi amacıyla seçilen pilot okullarda Okul Tabanlı İzleme Sitemi (OTİS) oluşturulmuş ve bu kapsamda 1830 öğretmen sistem hakkında bilgilendirilmiştir.

•                     Öğretmenlerin ve okul idarecilerinin çocuk işçiliği konusundaki farkındalıklarını artırmak ve projeye desteklerini sağlamak amacıyla 1935 öğretmene ve okul idarecisine eğitim verilmiştir.

•                     Eğitime devam edemeyen 182 çocuğun 137’si uygun eğitim programlarına yönlendirilmiştir.

•                     İlgili kesimlerde duyarlılık yaratma, sahiplenme ve sosyal diyalogun geliştirilmesi amacıyla il seminerleri düzenlenmiş, yerel ve ulusal medyada konu yer almış, çeşitli dokümanlar (takvim, broşür, afiş, görsel CD, vb) hazırlanarak ilgili tüm taraflara dağıtımı gerçekleştirilmiştir.

•                     29-30 Mart 2007 tarihlerinde gerçekleştirilen 1. Ulusal Konferansta proje kapsamında yürütülen çalışmaların genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.

* Proje 26 Kasım 2007 tarihi itibariyle sona ermiştir.

2. ILO/IPEC kapsamında yürütülen  “ Çocuk İşçiliği Konusunda Ulusal Kapasitenin Geliştirilmesi Doğrudan Eylem”  Projesi ( 2005-2007 ).

Proje ile  Zamana Bağlı Politika ve Program Çerçevesi’nin uygulanmasına yönelik ulusal kapasitenin geliştirilmesini ve çocuk işçiliği ile ilgili konuların ulusal politika ve programlara dahil  edilmesini amaçlamaktadır. Proje, kurumların kapasitelerinin geliştirilmesini iki kanal üzerinde gerçekleştirmeyi hedeflemektedir:

İlk olarak, yürürlükteki mevzuat incelenerek ihtiyaç duyuluyorsa yeni öneriler geliştirilecektir.

İkinci olarak, ulusal ve bölgesel düzeyde uygulanma kapasitesi güçlendirilecektir.

Proje Kapsamında Gerçekleştirilen Faaliyetler:

•               İlgili kurum temsilcilerinin katılımı ile gerçekleştirilen toplantılarda, çocuk işçiliğine yönelik olarak yürürlükteki mevzuatta yapılması gereken değişiklikler ile mevzuatın etkin uygulanabilmesi için alınması gereken tedbirlere ilişkin görüş ve öneriler alınmıştır.

•               Özellikle, 94/33 sayılı AB Direktifini de  dikkate alarak, onsekiz yaşını doldurmamış çocukların, sinema, tiyatro, müzik, bale, dans gibi güzel sanatlar kapsamındaki işlerle sirk, radyo, televizyon, film çekimi, reklamcılık ve modellik gibi sanatsal faaliyetlerde çalıştırılmasına yönelik olarak mevzuatımızda gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla çalışmalar yapılmıştır.

•               Proje sonunda tüm çalışmayı özetleyen ve yapılması planlanan çalışmalar için yol haritası olabilecek bir rapor hazırlanmıştır.

* Proje 1 Nisan 2007 tarihi itibariyle sona ermiştir.

3. ABD Çalışma Bakanlığı-Uluslararası Çalışma Bürosu’nun mali desteğiyle Çalışan Çocuklar Bölümü ile Milli Eğitim Bakanlığı-İlköğretim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda IMPAQ firması tarafından yürütülen “Türkiye’de Eğitim Yoluyla Çocuk İşçiliğiyle Mücadele-(Tarladan Okula)” projesi (2004–2008).

Uygulamaya konulan proje ile;  mevsimlik tarım işçiliğinde çalışan veya çalışma riski taşıyan 10.000 çocuğun çalışma hayatından alınarak uygun eğitim programlarına yönlendirilmesi, ailelerin istihdam imkanları ile sosyal yardım ve hizmetlere erişimlerinin artırılması, toplumda duyarlılık yaratma ve sahiplenmenin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Proje Ankara, Şanlıurfa, Gaziantep, Elazığ, Ağrı, Mardin illerinde yürütülmüştür.

Proje Kapsamında Gerçekleştirilen Faaliyetler:

•         Ankara, Gaziantep, Şanlıurfa, Elazığ illerinde öğretmenlere ve okul yöneticilerine konu ile ilgili eğitim verilmiştir.

•         Proje kapsamında, IMPAQ Ankara ofisinin Temmuz 2008 tarihi verilerine göre 8365 adet hizmet alan öğrenci tespit edilmiştir, tespit edilen öğrencilerin bilgileri elektronik ortamda mevcut olup, Kayıt Takip Sistemi (KTS) sürekli güncellenmektedir.

•         2412 aile ile görüşme yapılmış, ailelere çocuk işçiliğinin zararları ve eğitimin önemi konusunda bilgi verilmiştir.

* Proje 26 Eylül 2008 tarihi itibariyle sona ermiştir.